معاونت غذا و دارو

مصرف دخانیات مهمترین عامل مرگ های قابل پیشگیری است. دود تنباكو و سیگار حاوی بیش از 7000 ماده شیمیایی است كه بیش از 40 نوع از آنها مواد محرك یا سمی و سرطان زا هستند. در بین این مواد شیمیایی، گازها و بخارهای متنوعی وجود دارد که از نظر غلظت حامل مواد خاصی هستند که آلایندگی آنها 50 هزار برابر بیشتر از آلوده ترین شهرهای جهان است. دخانیات سبب افزایش خطر بروز بسیاری از سرطان ها در بدن می شود از جمله سرطان های سر و گردن، سرطان ریه، سرطان های گوارشی مانند معده و مری، لوزالمعده و روده، سرطان های ادراری مانند مثانه و کلیه، سرطان گردن رحم و سرطان خون.

مصرف دخانیات منجر به افزایش خطر بسیاری از بیماری ها نظیر بیماری های قلبی عروقی، سکته مغزی، پوکی استخوان، دیابت، ناراحتی و عفونت تنفسی، اختلالات عروقی، زخم های معده و دوازدهه می شود. احتمال ناتوانی جنسی مردان سیگاری حدود دو برابر بیش از مردان غیرسیگاری است. در زنان، کشیدن سیگار می تواند منجر به نازایی و ایجاد مشکلاتی در حین حاملگی شود. زنانی که سیگار می کشند بیشتر دچار نازایی، حاملگی خارج رحمی، سقط خود به خودی و زایمان جنین مرده می شوند.

 همچنین پژوهش ها نشان می دهند که مصرف دخانیات در دوران بارداری موجب کم وزنی نوزاد در هنگام تولد، اختلال در رشد ریه جنین، کاهش ضریب هوشی کودک، اختلالات رفتاری، آسم و سایر حساسیت ها در نوزاد خواهد شد. از دیگر اثرات مصرف دخانیات چین و چروک صورت، بیماری های دندان، تب خال، سل، هپاتیت و حساسیت و آلرژی می توان نام برد. 

عوارض مصرف مواد دخانی بر باروری:

مصرف و مواجهه با دود دست دوم مواد دخانی اثر منفي زيادي بر سلامت باروري دارد. مدت زمان لازم برای باردار شدن يك خانم سيگاري دو برابر يك خانم غير سيگاري است. مصرف دخانیات توسط مردان و زنان (هر دو) باعث کاهش باروری می گردد. تاثير مواد شيميايي موجود در تنباكو روي باروري شامل موارد زیر است:

-    كاهش تعداد اسپرم (نطفه مرد)

-    كاهش حركت و كيفيت اسپرم

-    كاهش تعداد و كيفيت تخمك

-    كاهش خون رساني به رحم و تخمدان ها

-    افزايش خطر بيماري هاي لوله های رحمی و بارداري خارج از رحم

-    افزايش ميزان سقط خود به خودي

همچنين دخانیات شانس موفقيت درمان هاي ناباروري را كاهش مي دهد. اين اثرات حتي زماني كه خود بیمار دخانیات مصرف نمی کند ولي مکرراً در معرض دود آن قرار دارد (دود دست دوم)، نیز ايجاد مي شود. بررسي ها نشان داده است كه ترك مصرف دخانیات حداقل دو ماه قبل از لقاح خارج رحمی (IVF)، احتمال موفقيت آن را افزايش مي دهد. اگر مصرف دخانیات قبل از شروع درمان ناباروری قطع شود، ممكن است تاثير طولاني مدت آن روي تخمدان و اسپرم تا حدي باقي بماند. مصرف دخانیات احتمال سقط خود به خودي و ديگر عوارض بارداري از جمله زايمان زودرس، تاخير رشد داخل رحمي جنين، مشكلات سلامت شيرخواران و مرگ ناگهاني شيرخوار را افزايش مي دهد.

مهم ترین راهکار برای پیشگیری از ناباروری و همچنین بارداری بدون عارضه و داشتن کودکان سالم، ترک مصرف دخانیات و دوری از دود آن می باشد.  

مواد محرک اعتیاد آور و مکمل های بدنسازی:

مواد محرکی مانند ماري جوانا و كوكايين مي توانند روي باروري زنان و مردان (هر دو) تاثیرگذار باشند. همچنين اين مواد روي سلامت جنين اثر مي گذارند. مكمل هاي بدنسازي نیز ممكن است حاوي مقادير زيادي از هورمون هاي مردانه (تستوسترون و مشتقات آن) باشند. اين تركيبات روي توليد اسپرم سالم اثر گذاشته و همچنين ممكن است روي توليد هورمون زنانه نيز تاثير داشته باشند. 

مصرف الکل اثر منفی بر باروری دارد. استفاده از الکل در دین اسلام به دلیل اثرات منفی بر سلامت فردی و اجتماعی آن حرام و ممنوع است. الکل باعث اختلال در سوخت ‌و ساز کبد و برهم زدن تعادل هورمونی در زنان و مردان می¬شود. علاوه بر این مصرف الکل در زنان باعث تأخیر در بلوغ تخمک و کاهش کیفیت آن و افزایش احتمال سقط می‌شود.